Rekkelijken versus preciezen, vers 9: de duiding

(Dit is een fotoblog, maar nu even niet.)

Het was kerstavond, heel kort geleden. De vrouw was niet van het geloof, maar had gewoon zin om die avond even onder de mensen  te zijn. Ze ging naar het kerkgebouw dat dichtbij haar huis stond, hoorde al van verre het Nu sijt wellecome en ging naar binnen. Zij kon zich herinneren dat ze hier wel eens eerder op een kerstavond was geweest en dat haar daarvan vooral de sfeer van warmte en genegenheid was bijgebleven.
De vrouw zag dat de kerk vol was en bleef ergens achteraan staan. Een vrouw die op een verhoging stond sprak woorden die ze niet verstond, ging voor in een gebed waar zij maar weinig van begreep en toen kwam er een dominee achter de lessenaar staan. De vrouw kende de dominee niet, het was niet de dominee die zij verwacht had. En terwijl er weer werd gezongen, viel het de vrouw op dat de lichten in de kerk onplezierig fel waren, dat de mensen er wat gebogen bij zaten, alsof ze aan een plicht moesten voldoen waar ze veel liever iets anders hadden gedaan. De vrouw vond opeens dat het in de kerk kil was en zielloos, ze voelde zich helemaal niet meer op haar gemak, draaide zich om en verliet het gebouw.

Even later stond de vrouw op het grasveld voor de kerk en luisterde naar de geluiden van de nacht. Ver weg plofte wat voortijdig vuurwerk, een enkele auto reed voorbij, de wind had zijn stormjas weer had uitgedaan en fluisterde nu door de bomen.
De vrouw, ofschoon zij dus niet van het geloof was, kreeg een idee. Ze zou, als alle geparkeerde auto’s en die enkele fiets weer weg waren en alle kerkgangers naar huis waren gegaan, hier even voor middernacht terugkeren. Dan zou ze, ofschoon ze dus niet van het geloof was en zich bepaald niet een verloren dochter voelde, de twaalf slagen afwachten en dan zou ze hardop aan de God van de kerk vragen waarom er overal in de wereld oorlog en ruzie was, zelfs in de kerk waar zij nu voor stond.

Thuis bracht de vrouw de volgende anderhalf uur door met lezen in een boek over liefde, een beetje tv kijken, wachten en wat nootjes eten. Tien minuten voor twaalf  stond de vrouw op van de bank en besloot dat ze zo ongebonden mogelijk datgene zou gaan doen wat ze van plan was. Ze deed haar horloge af en legde haar mobiel en ook haar tas op de keukentafel. Ze trok haar jas weer aan, sloot de voordeur af en liep terug naar de kerk. De nacht was nog stiller geworden, het grasveld voor de kerk was inderdaad helemaal leeg. De vrouw ging zo ongeveer in het midden ervan staan en wachtte totdat de kerkklok met twaalf slagen de kerstnacht over zou laten gaan in Eerste Kerstdag. De vrouw besefte dat het naderende tijdstip voor velen over de gehele wereld van grotere betekenis was dan het bereiken van een normaal middernachtelijk uur en ze hoopte dat het aanstonds voor haar ook iets bijzonders zou opleveren. Ze voelde zowaar een beetje de spanning die ook in haar kwam toen vele, vele jaren geleden haar juf op de lagere school met kerst een verhaal voorlas en het klaslokaal versierd was met vers dennengroen en elk kind op haar of zijn lessenaartje naast het inkpotschuifje in het bakkelieten pennenbakje een brandend kaarsje had staan.

De vrouw wachtte. En wachtte. Op een gegeven moment dacht ze even dat ze zich vergist had, of dat ze thuis niet goed op de keukenklok had gekeken. Toen hoorde ze vanuit de verte een kerkklok één keer slaan. De vrouw was even verward, maar besefte toen dat het de kerkklok uit de naburige gemeente was die aangaf dat het kwart over twaalf was. Even twijfelde de vrouw nog, maar ze wist toch wel heel zeker dat ze de hele tijd volledig bij haar positieven was geweest – de klok van de kerk voor haar had niet geslagen. Ze liep naar de toren toe en keek omhoog. De vrouw was  verbluft – op de wijzerplaat die ze zag zaten geen wijzers … Ze liep om de kerk heen en zag dat er ook op de andere drie wijzerplaten geen wijzers zaten.

De vrouw liep terug naar het midden van het grasveld en keek vanaf wat afstand naar de kerk. Haar gedachten tolden en buitelden over elkaar heen. Was zij eindelijk zo ver gekomen dat ze met de God van de kerk en het geloof waar ze dus niet van was een gesprekje aan wilde gaan, bleek dat niet te lukken. Ze wilde teruglopen naar huis, voelde teleurstelling, boosheid en misschien ook wel wat eenzaamheid – totdat er opeens, eerst langzaam als een aarzelend vlammetje aan het uiteindje van een strootje en allengs sneller en meer en heftig gelijk een krachtig vuur, haar een duidelijkheid overkwam die haar bijna de adem benam, eerst angstaanjagend was en haar vervolgens met grote rust vervulde.

De kerkklok had niet geluid – nu begreep zij het: God had gezwegen. De wijzerplaten hadden geen wijzers – nu begreep zij dat ook: God had de tijd stilgezet. Júist na een jaar waarin de kerk die hier voor haar stond was vergiftigd en verscheurd door een zinloze ruzie, een ordinaire machtsstrijd, een middeleeuwse botsing tussen het heden en het voorbije, had God gezwegen. Was dat niet een superieure manier van het geven van een duiding? En dat wijzerloze – de tijd was stilgezet, ongetwijfeld omdat het ongelooflijke dat in deze kerk was gebeurd niet verdiende bij het leven te horen, geen bijdrage was geweest aan de groei en de ontwikkeling die elke mens en elk samengaan behoort door te maken.

Met een ongekende rust in zich ging de vrouw terug naar huis. Weliswaar was dat gesprekje met de God van het geloof waar zij dus niet van was en ook nu niet van zou worden, er niet van gekomen, maar desondanks of misschien wel juist daardoor had zij de afgelopen minuten oneindig veel geleerd.

///
Dit is nu weer een fotoblog.