Terwijl de Koolmees vruchteloos bezig is te verkennen (tsjielp), heeft Oog de formatie allang rond (klik).

We maken gebruik van het actuele politieke spectrum: een horizon waarop van links naar rechts alle partijen staan die bij de laatste verkiezingen een of meer zetels hebben behaald. Hun plaats in het spectrum is bepaald door brede en serieuze research van openbare bronnen, publicaties en uitspraken van deskundigen.

Interessant vooraf is de bepaling van het politieke middelpunt: dat ligt op 2/3-1/3 van D66. Dat wil zeggen: D66 is een middenpartij, maar 2/3 ervan neigt naar links en 1/3 naar rechts. Ofwel: 17 zetels van D66 neigen naar links, 9 naar rechts. Voor het geheel betekent dit dat na de laatste verkiezingen 47 zetels naar links neigen of dat zijn en 103 naar rechts neigen of dat zijn. Puntje om te onthouden.

Nu gaan we redeneren:

Formatie 1 is een kabinet over links. Voor een meerderheid van 79 zetels zijn daarvoor negen partijen nodig: kansloos. Als de PvdDieren zou afhaken: 76 zetels van acht partijen: kansloos.

Formatie 4: het droomkabinet van Jetten met de vier (eigenlijk vijf) traditionele machtspartijen GL/PvdA, D66, CDA en VVD. Meerderheid van 86, maar kansloos. VVD wil immers ‘never nooit niet’ met GL/PvdA, en al zouden ze dat wel willen (politieke zelfmoord), dan zullen vier of vijf van die machtskikkers in één kruiwagen binnen de kortst mogelijke keren leiden tot knok en een kabinetscrisis. Alsof er 3 oplaadbare batterijen in een bak met wijwater en loodvrije benzine worden gedaan en dan zeggen dat je een goede duurzame stabiele accu hebt …

Formatie 2: een D66-kabinet over rechts: D66, CDA, VVD, JA21 en Forum = 82 zetels. Vijf partijen is veel, maar niet uitzonderlijk. Moeizaam is dat het (zie boven) dan een voornamelijk midden/rechts kabinet zou worden met een midden/linkse minderheid die ook de premier (Jetten) levert … Tamelijk kansloos. (Bijvoorbeeld: D66 heeft zich expliciet uitgesproken tegen de genocide in Gaza, CDA, VVD, JA21 en Forum hebben dat niet gedaan. Dus op voorhand een ‘schaal’ met breuklijnen en (s)lijmsporen.)

Formatie 3: rechts kabinet met CDA, VVD, JA21, FVD en PVV: ook vijf partijen, zonder ‘winnaar’ D66, centrum/rechts en (zie wederom de boven aangegeven verhouding van 47/103) wellicht het kabinet dat het meeste recht doet aan de uitspraak van de kiezer – die altijd gelijk heeft.

Conclusie: formatie 3 lijkt als enige een redelijke kans te hebben om van start te gaan. De kans dat er binnen vier jaar weer verkiezingen zijn, is evenwel tamelijk groot. Tenzij betrokken partijen de kern vormen van een zakenkabinet – waarbij dus bij specifieke onderwerpen vakministers van andere partijen zullen aanschuiven.

///